جنگ تمام عيار فرهنگي ...
جنگ تمام عيار فرهنگي
بحث فرهنگ و عرصه ي فرهنگي در نظام جمهوري اسلامي كه برخاسته از انقلابي با رويكرد فرهنگي است، جايگاه ويژه اي دارد تا آنجا كه رهبر معظم انقلاب، عرصه ي فرهنگي را عرصه ي جهاد ناميده اند و اهميت اين عرصه به قدري است كه ايشان نسبت به آينده هيچ عرصه اي از سياست و اقتصاد و... به اندازه عرصه ي فرهنگي هشدار نداده اند و احساس خطر نكرده اند. به همين خاطر هم هست كه ايشان از سال ها پيش مردم را با كليد واژه هايي مثل تهاجم فرهنگي، شبيخون فرهنگي،...متوجه جنگ تمام عياري مي كنند كه بر خلاف جنگ هاي معمول، قلب و فكر و ايمان افراد را هدف گرفته است.
غرب، در اين جنگ تمام عيار، بهترين استفاده و يا به عبارت صحيح تر بهترين سوءاستفاده را از تكنولوژي كرد؛ براي رسيدن به اين هدف يعني تصرف قلب ها و فكر توده هاي مردم در سراسر دنيا، فضاهاي جديدي را طراحي و مهندسي كرد: سينما، ماهواره، اينترنت، بازي هاي رايانه اي،...از جمله فضاهايي است كه با واسطه يا بي واسطه به همين منظور طراحي شده اند.
علي اي حال وقتي بحث فضاي فرهنگي كشور مطرح ميشود، عده اي با نگاههاي تك بعدي و محدود و با استقراء ناقص مي خواهند اينطور وانمود كنند كه ما از لحاظ فرهنگي نسبت به گذشته پسرفت داشته ايم! به عنوان مثال با مطرح كردن وضعيت ظاهري افراد نسبت به گذشته اينطور نتيجه مي گيرند كه "ما نه تنها پيشرفت نكرده ايم بلكه عقبگرد نيز داشته ايم!" در صورتي كه موضوع فرهنگ و وضعيت فرهنگي، فراتر از اينهاست. ما براي تحليل دقيق پيشرفت يا پسرفت وضعيت فرهنگي، بايد دو چيز را به خوبي بررسي و اطلاعات كافي نسبت به آنها داشته باشيم:
1.وضعيت فرهنگي گذشته
2.وضعيت فرهنگي حال حاضر
به نظر مي آيد حركت كلي فرهنگي در كشور، يك حركت رو به جلو بوده است. اما اين حرف به آن معنا نيست كه ما در همه ي موارد پيشرفت داشته ايم؛ بلكه يعني برآيند حركت فرهنگي در كشور مثبت بوده است. گرايش به معنويت در كشور ما با تمام كم كاري ها و حتي بعضاً كارشكني هاي فرهنگي نهادهاي ذيربط، روز به روز افزايش مي يابد. نمونه هايش را مي توان به حضور مردم مخصوصاً جوانان در مراسمات شب هاي قدر، اعتكاف، هيئت هاي عزاداري و...مشاهده كرد.
در حال حاضر در كشور چند مركز مهم تاثير گذار در فرهنگ عمومي وجود دارد: صدا وسيما، مطبوعات، آموزش و پروش، سينما. متاسفانه ما در همه ي مراكز ياد شده دچار ضعف هستيم و يا به عبارتي اين مراكز همگي بيمار هستند. مهمترين و خطرناك ترين مشكل مراكز ياد شده كه كمابيش در همه ي آنها مشاهده مي شود، نگاه سكولاريستي موجود در آنهاست.
-جالب اينجاست كه اين نگاه سكولاريستي در مثلاً صدا و سيما اصلاً يك امر پنهاني و زير زميني نيست! با نگاه به سريال ها و فيلم هاي ساخته شده در طول مثلاً 10 سال گذشته مي توان به راحتي حاكم بودن اين نگاه را مشاهده كرد. برنامه هاي مربوط به كودكان يا عملكرد منفعلانه ي صدا وسيما در قضيه ي بيداري اسلامي، تغافل نسبت به بازخواني و مرور فتنه ي 88 و بايكوت برخي نخبگان ديني و فرهنگي، از مشكلات غير قابل گذشت صدا و سيما است.
-در برخي مطبوعات ما يك جريان ضد نظام اسلامي و حتي ضد دين در پوشش هاي مختلف و موجه در تلاش است كه پايه هاي اعتقادي و اخلاقي افراد جامعه را متزلزل كند. نمونه هايش قبلا بوده است- كه به انگليس و كشورهاي ديگر فرار كردند- و در حال حاضر نيز وجود دارد.
-سيستم آموزش و پرورش علاوه بر اينكه معلماني بعضاً فاسد العقيده را در خود جاي داده است، تقريباً به بحث پرورش هيچ اهميتي نمي دهد.
-بحث سينما هم كه ديگر روشن است. اگر در طول سال 4-5 تا فيلم قابل قبول هم ساخته نمي شد، ميشد نتيجه گرفت كه سينماي ايران را رابرت مردوخ اداره مي كند! اما با همه ي اين اوضاع، به لطف خدا جشنواره ي فيلم عمار اولين دوره اش را برگزار كرد و كارهاي ارزشي و خوبي در آن معرفي شد.
اما براي اصلاح فرهنگ عمومي در كشور، ضمن اينكه بايد تحولي در مراكز موثر فرهنگي كشور ايجاد كنيم- تحول ساختاري، تحول محتوايي- بايد براي درمان بيماريهاي فرهنگي مان با ديگر ملت ها و تمدن ها به تبادل فرهنگي صحيح بپردازيم. لازم به ذكر است كه تبادل فرهنگي غير از تهاجم فرهنگي است. تبادل فرهنگي يعني از نقاط مثبت فرهنگي ديگر ملت ها استفاده كردن و نيز صادر كردن نقاط مثبت فرهنگي خود به آنها.